Pottenbakker Hans van Riessen

7 november 2005

Voor deze middag stond een uitje naar pottenbakker Hans van Riessen gepland. We vertrokken met 19 dames per fiets of auto en werden welkom geheten in het Stookhuis.
De heer Van Riessen nam plaats achter de schopschijf en begon met het maken van een grote vaas, een kandelaar en een bord. Wij mochten ondertussen geen vragen stellen, maar mochten wel rustig doorademen, aldus van Riessen. Het was prachtig om te zien hoe in een mum van tijd uit een homp klei een prachtige vaas gevormd werd. Hij gebruikt Westerwalder klei, uit de Rijn in Duitsland.

Een bord krijgt na drogen altijd een bolle onderkant; deze schraapt hij later weer vlak en laat een rand zitten. Na 14 dagen gaat alles voor de 1e keer in de oven. Daarna komt er een glazuurlaag op. Vroeger bestond glazuur uit gemalen glas, maar dit gaat barsten vertonen. Vroeger beschilderde men het aardewerk ook vaak, eerst alleen met blauwe verf later ook met andere kleuren. Na 1900 kwam het monochroom werk, d.w.z. geen be- schildering, maar kleuren m.b.v. glazuur. Glazuur bestaat nu uit gemalen gesteente met een vloeimiddel, waar o.a. Borax in zit. Het smeltpunt ligt bij 1400°C. Voor de kleur kunnen ijzerpoeder (geeft geel), koperpoeder (geeft groen) of basaltpoeder (geeft blauw) toegevoegd worden. De turf in de oven geeft een rode kleur.
De heer Van Riessen laat ons geregeld het verschil zien en voelen tussen handgemaakte keramiek en fabriekspul. Dit laatste is heel glad en in 1 kleur, of beschilderd m.b.v. sjabloon, terwijl handgemaakte keramiek ruwer aanvoelt en veel verschillende kleurtinten kan bevatten.

De oven is een vlamoven, die met hout opgestookt wordt tot 1000°C, dit duurt 2 dagen, de 3e dag wordt er turf bij gedaan. De oven mag niet warmer worden dan 1280°C, omdat dan het aardewerk kan gaan vervormen. In zijn oven gaan ongeveer 100 stuks per keer.
Het verschil tussen aardewerk en porselein kwam ook aan de orde, porselein bevat Caolin, hierdoor kan het een hogere temperatuur verdragen, maar er kan niet meer iets van gedraaid worden. De heer Van Riessen heeft zijn ambacht geleerd van een leermeester.
Voor de vorm van zijn aardewerk houdt hij zich aan de regels van de "Gulden Snede", d.w.z. dat zijn werk altijd binnen de vorm van een cirkel, een driehoek of een rechthoek moet passen, het mag ook nooit topzwaar zijn. Ditzelfde principe zie je ook terug in de natuur en dit is ook de reden dat hij hier zo rustig op het platteland woont. De heer van Riessen levert aan een aantal winkels en organiseert zelf soms een tentoonstelling. Bij verzamelaars is zijn werk ook heel geliefd. Wij krijgen daarna koffie of thee in de toonzaal en mogen
alle keramiek bekijken en eventueel nog vragen stellen. Om ongeveer 16.00 uur gaan we weer huiswaarts na een interessante en leerzame middag te hebben gehad.